Σχολή γονέων

Σχολή γονέων: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΟΝΕΩΝ – The Whole Brain Child Series βασισμένη στις αρχές του θεραπευτικού μοντέλου IPNB και της Συναισθηματικής Αγωγής

Μια αποτελεσματική μέθοδος εκπαίδευσης γονέων μέσα απο το φακό της ενσυνειδητότητας και της διαπροσωπικής νευροβιολογίας . Η ενσυνειδητότητα αποτελεί θεμέλιο της συναισθηματικής νοημοσύνης και η διαπροσωπική νευροβιολογία, τον διεπιστημονικό χώρο που συνθέτει πληροφορίες σχετικά με την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ατόμου και την αλληλεπίδραση εγκεφάλου-νού και σχέσεων, με στόχο την εφαρμογή αυτής της γνώσης στην ανατροφή παιδιών και στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ατόμου.

Ο εγκέφαλος αποτελεί τη λειτουργική δομή και διαπλάθεται μέσα απο τις εμπειρίες του ατόμου δια των νευρωνικών του συνδέσεων. Σήμερα γνωρίζουμε, ότι ο εγκέφαλος δεν είναι απλά μια μηχανή επεξεργασίας δεδομένων , αλλά ένα περίπλοκο σύστημα ροής πληροφόρησης και γνώσης μέσω νευροχημικών διεργασιών που εκτελούν τα διάφορα κέντρα του εγκεφάλου. Οι νευρώνες επικοινωνούν και αναπτύσσουν νευρωνικά κυκλώματα δημιουργώντας αισθητηριακές και νοητικές αναπαραστάσεις των εμπειριών μας.

Οι επιστημονικές μελέτες στο χώρο της Διαπροσωπικής Νευροβιολογίας αποδεικνύουν ότι οι εμπειρίες του ατόμου αποτυπώνονται στον εγκέφαλο ως νοητικές αναπαραστάσεις που διαμορφώνουν, οργανώνουν και ρυθμίζουν τις ανώτερες λειτουργίες του εγκεφάλου . Σύμφωνα με τη θεωρία της Διαπροσωπικής Νευροβιολογίας(Siegel, 2007) ο ανθρώπινος νους αναπτύσσεται μέσα απ΄την αλληλεπίδραση των νευροφυσιολογικών διεργασιών και των διαπροσωπικών σχέσεων. Η σχέση και ο διάλογος με τον άλλον αλλάζει τις νευρωνικές οδούς και ενισχύει τις συνάψεις ιδιαίτερα όταν αυτή η επικοινωνία συμβαίνει μέσα σ’ ένα πλαίσιο συναισθηματικής εγρήγορσης, συντονισμού, ασφάλειας και ισχυρών συναισθηματικών δεσμών.

Οι διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσουμε κατα την διάρκεια της ζωής μας διαμορφώνουν και εξελίσσουν αυτό το σύστημα, διευκολύνοντας το έμφυτο δυναμικό μας προς την ολοκλήρωση. Σήμερα γνωρίζουμε οτι το περιβάλλον και οι εμπειρίες του ανθρώπου επιδρούν στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ατόμου και στις νοητικές λειτουργίες του εγκεφάλου, και δεδομένου της γνώσης περί νευροπλαστικότητας, μπορούμε να παρέμβουμε δυναμικά σε όλα τα στάδια της ανάπτυξης.

Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο σχολείο συναισθηματικής και κοινωνικής αγωγής που εκτίθεται το παιδί. Μελέτες στο χώρο της συναισθηματικής αγωγής, δείχνουν πως η γονεική συμπεριφορά έχει βαθιά και διαρκή επίδραση στην ψυχοκοινωνική ζωή του παιδιού και αυτές οι επιδράσεις ξεκινούν απο την κούνια ( Goleman 1999).

Σκεφτόμενοι τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γονείς και η οικογένεια σήμερα, δημιουργήσαμε μια Σχολή Γονέων με στόχο την εκπαίδευση της οικογένειας, βασισμένη στις αρχές της συναισθηματικής αγωγής και της διαπροσωπικής νευροβιολογίας. Ενα ολοκληρωμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο μοντέλο ανατροφής για την αντιμετώπιση, διαχείριση και πρόληψη προβλημάτων. Σκοπός της Ομάδας είναι η εκπαίδευση και θεμελίωση συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων μέσα στην οικογένεια, για την υγιή ψυχοκοινωνική και νοητική ανάπτυξη και εξέλιξη του παιδιού, των γονιών και της οικογένειας .

Οφέλη και Στόχοι της Ομάδας Γονέων

– Αναγνώριση Συναισθημάτων – Καλύτερη Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων

– Αυξημένη Εστίαση – Κατανόηση – Υπευθυνότητα

– Αυξημένη Ανθεκτικότητα στην αντιμετώπιση δυσκολιών

– Αυξημένος Αυτοέλεγχος και μειωμένη παρόρμηση

– Καλύτερη οριοθέτηση αρνητικών συμπεριφορών

– Αυξημένη ικανότητα επίλυσης συγκρούσεων και διαφορών

– Λιγότερη μοναξιά και άγχος

– Μειωμένη επιθετική συμπεριφορά ή αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές

– Μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και συνεκτικότητα

– Αυξημένη και θετική συναισθηματική έκφραση

Η ομάδα είναι ανοιχτού τύπου και κάθε εκπαιδευτικός κύκλος έχει διάρκεια 10 εβδομάδων. Ο πρώτος κύκλος ξεκινάει Οκτώβριο 2014 και ολοκληρώνεται Δεκέμβριο 2014. Οι συναντήσεις είναι δίωρες -εβδομαδιαίες. Για περισότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την κα. Ρομποτή στο 210 8952008 και 6972091907. Ο αριθμός συμμετοχόντων είναι περιορισμένος!

Θυμός: εχθρός ή φίλος;

Η λέξη θυμός είναι αυτή που χρησιμοποιούμε για να εκφράσουμε σκέψεις, φυσιολογία και συμπεριφορές που συνδέονται με μια συγκινησιακή κατάσταση που βιώνουμε.

Ο θυμός είναι «μια συναισθηματική κατάσταση που ποικίλλει σε ένταση από τον ήπιο ερεθισμό μέχρι την έντονη οργή», σύμφωνα με τον Charles Spielberger, PHD, έναν ψυχολόγο που ειδικεύεται στη μελέτη του θυμού. 

Όπως και τα άλλα συναισθήματα, συνοδεύεται και αυτό από φυσικές και βιολογικές αλλαγές.  Όταν θυμώνουμε, ο καρδιακός μας ρυθμός και η αρτηριακή πίεση αυξάνονται, το ίδιο και τα επίπεδα των ορμονών μας, η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη.

Ο θυμός μπορεί να προκληθεί και από εξωτερικές και από εσωτερικές καταστάσεις. Θα μπορούσε να είναι θυμωμένος κάποιος με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο (όπως έναν συνάδελφό του ή έναν επιβλέποντα) ή από ένα γεγονός (ένα μποτιλιάρισμα, μια πτήση που ακυρώνεται). Θυμός, όμως, μπορεί να προκληθεί από ανησυχία ή από σκέψεις για προσωπικά προβλήματα. Επίσης, αναμνήσεις από τραυματικά γεγονότα μπορούν να προκαλέσουν συναισθήματα θυμού.

Ο θυμός είναι βασικό συναίσθημα, μια συγκινησιακή κατάσταση που βιώνει ο άνθρωπος, όταν εσωτερικές ή εξωτερικές συνθήκες δεν του επιτρέπουν να εκτελέσει ή να ικανοποιήσει κάποια ανάγκη ή επιθυμία του.  Είναι απόλυτα φυσιολογική αντίδραση, όταν βιώνουμε καταστάσεις στις οποίες νιώθουμε υποτιμημένοι, ντροπιασμένοι, πληγωμένοι, αδικημένοι. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο θυμός μπορεί να είναι λειτουργικός, καθώς μας βοηθάει να αμυνθούμε, να προστατεύσουμε τον εαυτό μας ή και να συνειδητοποιήσουμε την ανάγκη για αλλαγή. Σε αρκετές περιπτώσεις ο θυμός μπορεί να έχει προστατευτικό χαρακτήρα. Έτσι, όταν οι συνθήκες προκαλούν λύπη, απογοήτευση ή πόνο, ο θυμός μπορεί να αποφορτίσει μια έντονη συναισθηματική κατάσταση. Όταν, όμως, λειτουργεί σαν μόνιμο μοτίβο μέσα από το οποίο αντιλαμβανόμαστε, κατανοούμε και λειτουργούμε στη ζωή μας και στις  σχέσεις μας, τότε έχει αρνητικές επιπτώσεις.

Θυμό όλοι βιώνουμε, αλλά είναι ιδιαίτερος για τον καθένα μας ο τρόπος που τον βιώνουμε, καθώς συνδέεται με γνωσιακά στοιχεία και γνωσιακές παραποιήσεις, με λεκτικά στοιχεία, συμπεριφορές και σωματικά ερεθίσματα.

Ο θυμός έχει βαθμίδες έντασης, διάρκεια, συχνότητα, λανθασμένες αντιλήψεις και γνωσιακές διαστρεβλώσεις, καθώς και σωματικές αλλαγές.

  1. Βαθμίδα έντασης: Κάποια επεισόδια μπορεί να είναι ήπια και άλλα δυνατά.
  2. Διάρκεια:  Άλλα επεισόδια μπορεί να έχουν σύντομης διάρκειας ένταση και άλλα να χτίζονται σταδιακά.
  3. Συχνότητα: Μερικοί άνθρωποι μπορεί να έχουν την τάση να θυμώνουν εύκολα, γρήγορα και με πολλές καταστάσεις.
  4. Σωματικές αλλαγές: Αλλαγές στη φυσιολογία, όπως εφίδρωση, τρέμουλο, μυϊκό σφίξιμο, σφίξιμο στο σαγόνι και πονοκέφαλος.
  5. Γνωσιακά λάθη (Διαστρεβλώσεις): Ο θυμός συνδέεται με λάθη στην αντίληψη ή γνωσιακά λάθη στη σκέψη.

Ο θυμός έχει ένταση, διάρκεια και διαφοροποιείται ανάλογα με τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε, οπότε και μπορεί να εκδηλώνεται ως απλή ενόχληση μέχρι οργή και αγανάκτηση.

Για να κατανοήσουμε τον θυμό, θα πρέπει να θυμηθούμε ότι όλα τα ερεθίσματα που δέχεται το άτομο τείνουν να εκτιμηθούν και να αξιολογηθούν. Ο θυμός, όπως και άλλα βασικά συναισθήματα, αποτελεί τον μοχλό της κοινωνικής συναλλαγής μας με το περιβάλλον και τους άλλους. Θα πρέπει να επισημάνουμε τη διαφορά μεταξύ θυμού και εκδήλωσης θυμού, όπως είναι η εχθρότητα, καθώς στην πρώτη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με συγκινησιακή κατάσταση, ενώ στη δεύτερη έχουμε σύνδεση και με συμπεριφορές που εκδηλώνονται όταν βιώνουμε θυμό. Όπως όλα τα συναισθήματα, η έκφραση του θυμού συνδέεται με το πολιτισμικό – κοινωνικό πλαίσιο του ατόμου. Για παράδειγμα, η έκφραση θυμού σε κάποιες κοινωνίες δεν είναι αποδεκτή ή δεν είναι κοινωνικά αποδεκτό συγκεκριμένα οι γυναίκες να εκφράζουν τον θυμό τους.

Στην  οικογένεια

Οι βασικές ανάγκες των ανθρώπων έχουν ως εξής:

  1. Ανάγκη για ασφάλεια (ασφάλεια, φροντίδα, αποδοχή και σταθερότητα)
  2. Αυτονομία, ικανότητα και αίσθηση του εαυτού
  3. Ελευθερία έκφρασης αναγκών και συναισθημάτων
  4. Αυθορμητισμός και παιχνίδι
  5. Ρεαλιστικά όρια και αυτοέλεγχος

Όταν οι βασικές ανάγκες του ατόμου δεν εκπληρώνονται ή παρεμποδίζονται επαναλαμβανόμενα, αναπόφευκτα αναζητούν την ικανοποίησή τους μέσα από ποικίλες άλλες διεξόδους, καθώς ο  οργανισμός προσπαθεί να υιοθετήσει τρόπους που θα βοηθήσουν την εκπλήρωσή τους. Αυτοέκφραση είναι η ελευθερία να εκφράζουμε τον εαυτό μας, τις ανάγκες μας, τα συναισθήματά μας, τις επιθυμίες μας. Αν το περιβάλλον μας επαναλαμβανόμενα αποθαρρύνει την αυτοέκφρασή μας και λειτουργεί τιμωρητικά κάθε φορά που εκδηλώνουμε τις ανάγκες μας, τις προτιμήσεις μας ή τα συναισθήματά μας, προκαλώντας μας τύψεις και ενοχές, αν οι συνθήκες στο οικογενειακό περιβάλλον προϋποθέτουν η αποδοχή μας να γίνεται με αυστηρούς όρους ή θέτει υψηλά κριτήρια στις ικανότητές μας, έχει μεγάλες προσδοκίες για την εκτέλεση των καθηκόντων ή λειτουργεί τιμωρητικά στο πρόσωπό μας, τότε είναι πολύ πιθανό να νιώθουμε θυμωμένοι.

Κάτω απο συγκεκριμένες συνθήκες, οι άνθρωποι, όταν θυμώνουν, είναι  δυνατόν να εκφράζουν τον θυμό τους υιοθετώντας επιθετικές συμπεριφορές προς τους άλλους,  να τον στρέφουν προς τον εαυτό τους ή να τον συγκρατούν, με αποτέλεσμα αυτός να συσσωρεύεται. Όταν ο θυμός δεν εκφράζεται, αλλά συσσωρεύεται, μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια κατάσταση που υποβόσκει και εκρήγνυται απροσδόκητα και ανεξέλεγκτα μερικές φορές. Η λανθασμένη έκφραση του θυμού μέσω επιθετικής ή βίαιης συμπεριφοράς και ο συγκρατημένος θυμός μπορεί να έχουν ψυχικές, σωματικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Μοντέλο θυμού

Για καλύτερη αντιμετώπιση του θυμού μας, χρειάζεται να τον κατανοήσουμε, να αναγνωρίσουμε τις παραμέτρους του και τον τρόπο που λειτουργεί.

1. ΑΦΟΡΜΕΣ/ ΓΕΓΟΝΟΤΑ/ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΑ
Εσωτερικές ή εξωτερικές συνθήκες και γεγονότα μπορεί να αποτελέσουν αφορμή για να θυμώσουμε. Αρνητικές συμπεριφορές των άλλων, δυσκολίες, αναμνήσεις, απογοητευτικά νέα,  ακόμη και ανεπιθύμητες εικόνες μπορεί να λειτουργήσουν ως αφορμές για να θυμώσουμε. Επίσης, οι λεκτικές συμπεριφορές των άλλων ή η σωματική τους εικόνα ενδέχεται να προκαλέσουν τον θυμό μας.

2. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ (Γνωσιακά λάθη)
Ερμηνεία και αξιολόγηση των συμβάντων μπορεί να προκαλούν θυμό. Το μυαλό μας αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει και νοηματοδοτεί τις εμπειρίες μας βασιζόμενο σε ένα σύστημα πεποιθήσεων (τα πιστεύω μας) που διαμορφώνεται μέσα από τις εμπειρίες ζωής. Στη συνέχεια, οι πεποιθήσεις μας  επηρεάζουν και διαμορφώνουν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά μας. Ως αποτέλεσμα του τρόπου σκέψης μας, μπορεί όταν είμαστε αναστατωμένοι να μεγενθύνουμε τις δυσκολίες που προκαλούν οι αρνητικές εμπειρίες, να επικεντρωνόμαστε μόνο στα αρνητικά στοιχεία των γεγονότων, δίχως να βλέπουμε τα θετικά στοιχεία, ακόμη και όταν υπάρχουν, και να υποθέτουμε το χειρότερο σενάριο, η εξέλιξη του οποίου μπορεί να επιφέρει ένα αρνητικό γεγονός. Ως αποτέλεσμα αυτών των πεποιθήσεων, ενδεχομένως να βιώνουμε αδικία και απογοήτευση, αξιολογώντας  αρνητικά τον εαυτό μας και τους άλλους, και να επεξεργαζόμαστε τα γεγονότα με τόση υπερβολή, ώστε να παύουν πλέον να είναι διαχειρήσιμα.

  • Κοινά γνωσιακά λάθη σκέψης
  • Απογοήτευση – Η ζωή δεν οδηγεί πουθενά
  • Ανάξιος – Δεν είμαι σημαντικός
  • Αποδυναμωμένος– Κανείς δεν νοιάζεται για μένα
  • Έλλειψη νοήματος –  Δεν έχει νόημα αυτό που κάνω ή είμαι
  • Απόλυτος / Άσπρα-μαύρα (έτσι ή αλλιώς)

3. ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΘΥΜΟΥ
Ο καθένας μας βιώνει τον θυμό του με έναν μοναδικό τρόπο. Σε αυτή την παράμετρο αποκτούμε  εσωτερική επίγνωση του θυμού, η οποία μπορεί να εκδηλώνεται με θυμωμένες σκέψεις, όπως «Είναι κακιά», «Τη μισώ», «Βράζω» κ.λπ., εκδικητικές σκέψεις, όπως «Θα του δείξω εγώ», «Θα τον σκοτώσω» κ.λπ., και σωματικές επιπτώσεις, όπως ταχυπαλμία, μυϊκή ένταση, σφίξιμο στο σαγόνι, τρέμουλο.

4. ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΘΥΜΟΥ 
Σε αυτή την παράμετρο, αν ο τρόπος που βιώνεται ο θυμός είναι ατομικός, τότε αποκτά εκφραστικά στοιχεία όπως λεκτικές και σωματικές πράξεις, που ισχύουν όμως για όλους (π.χ. ύβρεις, σπάσιμο πραγμάτων, κοπάνημα πραγμάτων, ακόμη και σωματική βία, χλευασμός, κουτσομπολιό, ειρωνεία και σαρκασμός).   Πράξεις αυτοθυσίας, αναβλητικότητα, αποφυγή ανάληψης μιας δραστηριότητας ή ολοκλήρωσής της είναι πιθανόν να εκφράζουν συγκρατημένο θυμό. Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να συγκρατούν τον θυμό τους, να μην τον εξωτερικεύουν, αλλά να τον αναγνωρίζουν, και ορισμένοι μπορεί να τον εκδηλώνουν έμμεσα, όπως με το να καθυστερούν ή να σαμποτάρουν τις ενέργειες των άλλων.

5. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
Σαν αποτέλεσμα ο θυμός, είτε τον  εκδηλώνουμε είτε τον συγκρατούμε, δεν παύει να επιφέρει ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Αν αποφασίσουμε να τον συγκρατήσουμε, αυτό που συχνά θα βιώσουμε είναι διαρκής ένταση ή άγχος. Αν, πάλι, τον εκδηλώσουμε με επιθετικότητα μπορεί  να επιφέρει ρίξεις στις διαπροσωπικές μας σχέσεις, να οδηγήσει σε λανθασμένες αποφάσεις, σε ανακύκλωση σκέψεων και παρεμπόδιση της επικοινωνίας μας με τους άλλους.

Ο θυμός μπορεί να έχει και επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική μας υγεία. Αν βιώνουμε συχνά και τακτικά θυμό, θέτουμε τον εαυτό μας σε συνεχή ένταση. Ανεξάρτητα με το αν τον εκφράζουμε ή τον συγκρατούμε, αυτός εκδηλώνεται με οργανικά συμπτώματα και συναισθηματικές καταστάσεις. Έρευνες δείχνουν ότι ο θυμός συνδέεται με την εμφάνιση ασθενειών όπως αύξηση της χοληστερίνης, ταχυκαρδία, χρόνιοι πόνοι, καρδιακά προβλήματα, εγκεφαλικά, ακόμη και  εμφάνιση καρκίνου.

Πώς μπορώ να αλλάξω;

Ένα πρώτο βήμα, για να διαχειριστούμε εποικοδομητικά τον θυμό μας, είναι να τον αναγνωρίσουμε.

Σε πρώτο στάδιο να αναγνωρίσουμε ποιος με θυμώνει; Τι  με  θυμώνει; Πότε θυμώνω; Πόσο συχνά  θυμώνω; Πώς θυμώνω; Με λίγα λόγια, να αναγνωρίσουμε τις αφορμές και τα γεγονότα που μας προκαλούν θυμό, να αναγνωρίσουμε τις συναισθηματικές καταστάσεις που πιθανότατα βιώνουμε μαζί με τον θυμό (π.χ. άρνηση, λύπη, απομόνωση), τον τρόπο που σκεφτόμαστε και τις σκέψεις που κάνουμε όταν  θυμώνουμε,  καθώς και τα σωματικά συμπτώματα που συνοδεύουν τον θυμό μας.

Το Κέντρο ΠΝΟΗ με την πολύχρονη πείρα στην συναισθηματική αγωγή και προσωπική ανάπτυξη εφαρμόζει την πρωτοποριακή μέθοδο της ενσυνειδητότητας και της διαπροσωπικής νευροβιολογίας για την αντιμέτωπιση και διαχείριση θυμού (anger management).